Từ ngày 1/07/2026, quy định về ghế ngồi ô tô cho trẻ em bắt đầu trở thành vấn đề được rất nhiều ba mẹ quan tâm. Không chỉ là chuyện “có nên mua ghế ngồi ô tô cho bé hay không”, mà đây đã là quy định liên quan trực tiếp đến an toàn của trẻ khi di chuyển bằng ô tô và trách nhiệm của người lái xe. Theo quy định mới, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m trên ô tô, người lái xe không được để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế; đồng thời phải sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách. Nội dung này đã được Bộ Công an thông tin trong các điểm mới của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và được cập nhật theo luật sửa đổi năm 2025.
Với nhiều gia đình Việt, đặc biệt là những ba mẹ thường xuyên đưa con đi học, đi chơi, về quê hoặc du lịch bằng ô tô, ghế ngồi ô tô cho bé không còn là món đồ “có thì tốt” mà đang dần trở thành vật dụng cần chuẩn bị nghiêm túc. Bài viết này sẽ giúp ba mẹ hiểu rõ quy định về ghế ngồi ô tô từ ngày 1/07/2026, trẻ em nào bắt buộc phải dùng thiết bị an toàn, trường hợp nào được ngoại lệ, mức xử phạt ra sao và làm thế nào để chọn ghế phù hợp cho con.
1. Vì sao quy định về ghế ngồi ô tô cho trẻ em lại quan trọng?
Trẻ em không phải là “người lớn thu nhỏ”. Cơ thể của bé, đặc biệt là phần đầu, cổ, cột sống và khung xương, vẫn đang trong quá trình phát triển. Khi ô tô phanh gấp, va chạm hoặc đổi hướng đột ngột, dây an toàn tiêu chuẩn trên xe có thể không nằm đúng vị trí cơ thể của trẻ. Nếu dây đai vắt ngang cổ, bụng hoặc mặt của bé, nguy cơ chấn thương sẽ cao hơn rất nhiều.
Đây là lý do nhiều quốc gia đã áp dụng quy định bắt buộc dùng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô từ rất sớm. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị các quốc gia xây dựng quy định về dây an toàn và thiết bị an toàn cho trẻ em, bởi các thiết bị này giúp giảm tử vong và mức độ nghiêm trọng của chấn thương trong tai nạn giao thông. CDC cũng khuyến nghị không bao giờ đặt ghế trẻ em quay về phía sau ở ghế trước có túi khí, vì túi khí phía trước có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho trẻ trong va chạm.
Nói dễ hiểu, ghế ngồi ô tô cho bé không chỉ giúp con “ngồi yên” trên xe. Vai trò chính của ghế là cố định cơ thể trẻ đúng tư thế, phân tán lực tác động khi có va chạm, hạn chế nguy cơ bé bị văng khỏi ghế hoặc bị dây an toàn người lớn gây chấn thương. Với trẻ nhỏ, chỉ một cú phanh gấp ở tốc độ không quá cao cũng có thể khiến bé bị lao về phía trước nếu không được cố định đúng cách.
2. Từ ngày 1/07/2026, trẻ em nào bắt buộc phải dùng ghế ngồi ô tô?
Theo quy định được áp dụng từ ngày 1/07/2026, nhóm trẻ cần được chú ý là trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m khi đi ô tô. Khi chở nhóm trẻ này, người lái xe có hai trách nhiệm quan trọng: không để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế; và phải sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ trường hợp xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Điểm ba mẹ cần lưu ý là quy định đang nhắc đến đồng thời hai yếu tố: độ tuổi và chiều cao. Vì vậy, khi con dưới 10 tuổi và thấp dưới 1,35 m, ba mẹ nên chuẩn bị ghế ngồi ô tô hoặc thiết bị an toàn phù hợp. Với trẻ đã cao trên 1,35 m, dây an toàn tiêu chuẩn của xe thường có khả năng phù hợp hơn, nhưng ba mẹ vẫn nên kiểm tra thực tế xem dây vai có đi qua giữa vai/ngực hay không, dây bụng có nằm thấp trên hông hay không, và con có ngồi vững trên ghế xe hay chưa.
Trong thực tế, nhiều bé tuy đã lớn nhưng vẫn chưa đủ chiều cao để dùng dây an toàn người lớn một cách an toàn. Nếu dây an toàn vắt lên cổ, chèn vào bụng hoặc khiến bé phải trượt người xuống để đỡ khó chịu, ba mẹ nên cân nhắc dùng ghế nâng hoặc thiết bị hỗ trợ phù hợp. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là “đúng luật”, mà là bảo vệ con trong mọi chuyến đi.
3. Trẻ em có được ngồi ghế trước ô tô không?
Một trong những điểm quan trọng nhất của quy định mới là: không được cho trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ trường hợp xe ô tô chỉ có một hàng ghế. Quy định này nhằm hạn chế rủi ro cho trẻ khi xảy ra va chạm phía trước, khi túi khí bung hoặc khi trẻ bị tác động bởi các vật thể trong khoang lái.
Ba mẹ cần hiểu rằng hàng ghế trước không phải là vị trí an toàn cho trẻ nhỏ. Trẻ em nên được bố trí ở hàng ghế sau, sử dụng ghế ngồi ô tô hoặc thiết bị an toàn phù hợp với độ tuổi, cân nặng và chiều cao. Đối với xe chỉ có một hàng ghế, chẳng hạn một số dòng xe tải van hai chỗ hoặc bán tải cabin đơn, quy định có ngoại lệ vì xe không còn hàng ghế sau để bố trí trẻ. Tuy nhiên, nếu bắt buộc phải chở trẻ ở xe chỉ có một hàng ghế, ba mẹ vẫn nên sử dụng thiết bị an toàn phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất xe cũng như nhà sản xuất ghế.
4. Xe nào được ngoại lệ theo quy định?
Quy định có nêu một số trường hợp ngoại lệ. Thứ nhất, yêu cầu không để trẻ ngồi cùng hàng ghế với người lái không áp dụng với xe ô tô chỉ có một hàng ghế. Thứ hai, nghĩa vụ sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em có ngoại lệ đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách theo quy định sửa đổi. Bộ Công an đã thông tin rằng xe vận tải hành khách không phải trang bị thiết bị an toàn cho trẻ em dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m.
Tuy nhiên, với xe gia đình, xe cá nhân, xe đưa đón con hằng ngày hoặc xe không thuộc nhóm kinh doanh vận tải hành khách, ba mẹ nên chủ động chuẩn bị ghế ngồi ô tô cho bé. Đừng đợi đến khi bị nhắc nhở hoặc xử phạt mới lắp ghế, vì rủi ro tai nạn không chờ chúng ta “chuẩn bị xong”.
5. Không có ghế ngồi ô tô cho trẻ em bị phạt bao nhiêu?
Về xử phạt, ba mẹ cần phân biệt hai mốc thời gian. Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử Chính phủ, Nghị định 238/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 sửa đổi Nghị định 168/2024/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày 15/8/2026. Từ mốc này, hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 m trên ô tô mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em sẽ bị phạt cảnh cáo, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách.
Cũng theo nội dung sửa đổi của Nghị định 238/2026/NĐ-CP, hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ xe chỉ có một hàng ghế, vẫn bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Trong giai đoạn từ 1/07/2026 đến hết 14/8/2026, một số nguồn pháp lý cho biết hành vi không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em vẫn áp dụng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP với mức phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng, trước khi Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/8/2026.
Tóm lại, ba mẹ nên nhớ ngắn gọn như sau:
| Nội dung | Quy định cần nhớ |
|---|---|
| Trẻ thuộc nhóm cần dùng thiết bị an toàn | Dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m |
| Vị trí ngồi | Không ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế |
| Thiết bị cần dùng | Ghế ngồi ô tô/thiết bị an toàn phù hợp với trẻ |
| Từ 15/8/2026, không dùng thiết bị an toàn | Phạt cảnh cáo, trừ xe kinh doanh vận tải hành khách |
| Cho trẻ ngồi cùng hàng ghế lái | Phạt tiền 800.000 – 1.000.000 đồng, trừ xe chỉ có một hàng ghế |
6. “Thiết bị an toàn phù hợp” có phải chỉ là ghế ngồi ô tô?
Nhiều ba mẹ thắc mắc: quy định nói “thiết bị an toàn phù hợp”, vậy có bắt buộc phải là ghế ngồi ô tô không? Trên thực tế, khái niệm này có thể bao gồm nhiều loại thiết bị khác nhau, miễn là phù hợp với độ tuổi, chiều cao, cân nặng và khả năng bảo vệ trẻ. QCVN 123:2024/BGTVT là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô, được ban hành kèm Thông tư 48/2024/TT-BGTVT và có hiệu lực đối với quy chuẩn này từ ngày 01/01/2026.
Theo các nội dung giới thiệu về QCVN 123:2024/BGTVT, thiết bị an toàn cho trẻ em được hiểu là thiết bị giúp bảo đảm an toàn cho trẻ ở tư thế ngồi hoặc nằm trên ô tô, được thiết kế để giảm nguy cơ chấn thương khi xảy ra va chạm hoặc khi xe giảm tốc đột ngột bằng cách hạn chế sự di chuyển của cơ thể trẻ.
Với cách hiểu này, thiết bị an toàn có thể là nôi ô tô cho trẻ sơ sinh, ghế ngồi ô tô quay ngược chiều, ghế ngồi ô tô quay xuôi chiều, ghế nâng có tựa lưng hoặc ghế nâng không tựa lưng, tùy theo giai đoạn phát triển của bé. Tuy nhiên, khi mua sản phẩm, ba mẹ không nên chọn theo cảm tính hoặc chỉ dựa vào mẫu mã. Sản phẩm cần có thông tin rõ ràng về nhóm tuổi/cân nặng/chiều cao, tiêu chuẩn an toàn, hướng dẫn lắp đặt, tem nhãn và nguồn gốc xuất xứ.
7. Cách chọn ghế ngồi ô tô phù hợp cho bé
Để chọn đúng ghế ngồi ô tô cho con, ba mẹ nên bắt đầu từ ba yếu tố: tuổi, cân nặng và chiều cao của bé. Không nên chỉ chọn ghế theo tuổi vì mỗi bé phát triển khác nhau. Có bé 3 tuổi nhưng chiều cao/cân nặng tương đương trẻ lớn hơn; cũng có bé 6 tuổi nhưng vẫn cần ghế nâng để dây an toàn nằm đúng vị trí.
Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ghế quay ngược chiều thường được khuyến nghị vì có khả năng nâng đỡ đầu, cổ và cột sống tốt hơn khi xảy ra va chạm. CDC khuyến nghị trẻ nên ngồi ghế quay ngược chiều có dây đai cho đến khi đạt giới hạn chiều cao hoặc cân nặng tối đa của ghế, và không đặt ghế quay ngược chiều ở ghế trước có túi khí.
Khi bé lớn hơn và đã vượt giới hạn của ghế quay ngược chiều, ba mẹ có thể chuyển sang ghế quay xuôi chiều có dây đai 5 điểm. Giai đoạn tiếp theo là ghế nâng, giúp nâng cơ thể trẻ lên để dây an toàn của xe nằm đúng vị trí: dây vai đi qua giữa vai và ngực, dây bụng nằm thấp qua phần hông, không chèn lên bụng.
Ngoài ra, ba mẹ nên kiểm tra xe của mình có hỗ trợ ISOFIX hay không. ISOFIX là hệ thống neo ghế trực tiếp vào khung xe, giúp việc lắp đặt chắc chắn và giảm sai sót hơn so với chỉ dùng dây an toàn. Nếu xe không có ISOFIX, ba mẹ vẫn có thể dùng loại ghế lắp bằng dây an toàn, nhưng cần đọc kỹ hướng dẫn và kiểm tra độ chắc chắn sau khi lắp.
8. Những sai lầm ba mẹ thường mắc khi dùng ghế ngồi ô tô
Sai lầm đầu tiên là mua ghế nhưng lắp không đúng. Ghế bị lỏng, nghiêng sai góc, dây đai không siết chặt hoặc đặt sai chiều đều có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ. Sau khi lắp, ba mẹ nên lắc thử ghế ở phần chân đế; nếu ghế xê dịch quá nhiều, cần lắp lại theo hướng dẫn.
Sai lầm thứ hai là cho trẻ mặc áo quá dày rồi thắt dây đai. Áo khoác phồng có thể tạo khoảng hở giữa cơ thể bé và dây đai. Khi va chạm, lớp áo bị nén lại, khiến dây đai không còn giữ bé đủ chặt. Cách tốt hơn là thắt dây sát cơ thể bé trước, sau đó đắp chăn hoặc áo khoác bên ngoài nếu trời lạnh.
Sai lầm thứ ba là chuyển bé sang ghế người lớn quá sớm. Nhiều ba mẹ thấy con “không thích ngồi ghế riêng” nên cho con ngồi trực tiếp trên ghế xe và dùng dây an toàn người lớn. Tuy nhiên, nếu dây đai chưa nằm đúng vị trí, bé vẫn có nguy cơ bị chấn thương ở cổ, bụng hoặc cột sống.
Sai lầm thứ tư là để trẻ ngồi lòng người lớn. Đây là thói quen rất nguy hiểm. Khi xe phanh gấp hoặc va chạm, người lớn gần như không thể giữ chặt trẻ bằng tay. Thậm chí, lực quán tính có thể khiến cơ thể người lớn ép vào trẻ, làm tăng nguy cơ chấn thương.
9. Ba mẹ nên chuẩn bị gì từ ngày 1/07/2026?
Trước hết, hãy đo chiều cao và kiểm tra độ tuổi của con. Nếu bé dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m, gia đình nên có thiết bị an toàn phù hợp khi chở bé bằng ô tô. Tiếp theo, kiểm tra loại xe đang sử dụng: xe có ISOFIX không, hàng ghế sau có vị trí lắp phù hợp không, dây an toàn có hoạt động tốt không.
Sau đó, ba mẹ nên chọn ghế theo nhu cầu thực tế. Nếu bé còn nhỏ và thường xuyên đi xe đường dài, nên ưu tiên ghế có khả năng nâng đỡ tốt, đệm êm, dây đai chắc chắn và nhiều mức điều chỉnh. Nếu bé đã lớn hơn, ghế nâng có tựa lưng có thể là lựa chọn phù hợp để hỗ trợ tư thế ngồi và vị trí dây an toàn.
Cuối cùng, hãy tập cho con thói quen ngồi ghế riêng ngay từ sớm. Ban đầu bé có thể chưa quen, quấy khóc hoặc đòi ngồi cùng ba mẹ. Nhưng nếu cả gia đình kiên trì, biến ghế ngồi ô tô thành “chỗ ngồi riêng của con”, bé sẽ dần xem đó là một phần bình thường của mỗi chuyến đi.
10. Kết luận: Đừng đợi bị phạt mới mua ghế ngồi ô tô cho bé
Quy định về ghế ngồi ô tô từ ngày 1/07/2026 là bước thay đổi quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông bằng ô tô. Ba mẹ cần nhớ ba điểm chính: trẻ dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 m cần được sử dụng thiết bị an toàn phù hợp; trẻ thuộc nhóm này không được ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế; và từ 15/8/2026, không dùng thiết bị an toàn phù hợp sẽ bị phạt cảnh cáo, còn để trẻ ngồi cùng hàng ghế lái vẫn có thể bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
Nhưng quan trọng hơn cả mức phạt là sự an toàn của con. Một chiếc ghế ngồi ô tô phù hợp có thể giúp bé ngồi đúng tư thế, hạn chế chấn thương khi xe phanh gấp hoặc xảy ra va chạm, đồng thời giúp ba mẹ yên tâm hơn trên mọi hành trình. Vì vậy, nếu gia đình thường xuyên di chuyển bằng ô tô, ba mẹ nên chuẩn bị ghế ngồi ô tô cho bé càng sớm càng tốt.
Đừng xem ghế ngồi ô tô là phụ kiện. Hãy xem đó là “vùng an toàn riêng” của con trên mỗi chuyến đi.
